Zgodnie z danymi GUS jednoosobowe działalności gospodarcze (JDG) to najczęstsza forma prowadzenia biznesu w Polsce – w tym na Podkarpaciu i w Jaśle¹. Każdy przedsiębiorca i przedsiębiorczyni, którzy zarejestrowali firmę, ma obowiązek rozliczyć podatek dochodowy za dany rok podatkowy. Sprawdź, jak zrobić to poprawnie krok po kroku.

Wybór formy opodatkowania w JDG determinuje stawki i zasady rozliczeń podatku:

• skala podatkowa – 12% do 120 000 zł dochodu i 32% od nadwyżki, z kwotą wolną wynoszącą 30 000 zł,

• podatek liniowy – stała stawka 19% od dochodu niezależnie od jego wysokości,

• ryczałt – podatek liczony od przychodu według stawki właściwej dla konkretnej branży lub rodzaju sprzedaży (usług). 

Na skali podatkowej i podatku liniowym liczy się dochód (przychód minus koszty), na ryczałcie – sam przychód. Zasady i przygotowanie do rozliczenia szczegółowo opisuje ten artykuł: https://firmove.pl/aktualnosci/finanse/ksiegowosc/jdg-a-podatek-dochodowy-jak-sie-przygotowac-do-rozliczenia.

Przy podatku dochodowym rozliczanym na zasadach ogólnych (skali podatkowej i podatku liniowym) firmy, które nie muszą prowadzić pełnej księgowości, stosują księgę przychodów i rozchodów (KPiR), w której należy zapisywać przychody i koszty. W przypadku ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych wystarczy ewidencja przychodów. Kluczowe jest gromadzenie i opisywanie dokumentów na bieżąco – to od nich zależy, czy poprawnie policzysz podstawę opodatkowania.

Podatek dochodowy opłacasz w trakcie roku w formie zaliczek – zwykle do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. Podatnicy rozpoczynający prowadzenie działalności i mali podatnicy mogą wybrać rozliczenie kwartalne, wtedy zaliczkę wpłacają do 20. dnia miesiąca następującego po zakończeniu kwartału. Terminowość ma znaczenie, ponieważ spóźnienie oznacza naliczenie odsetek za zwłokę.

Po zakończeniu roku składasz zeznanie roczne, w którym rozliczasz całość dochodów lub przychodów. Obecnie wszystkie deklaracje, a więc PIT-36 (skala), PIT-36L (liniowy) oraz PIT-28 (ryczałt), należy złożyć do 30 kwietnia. Pamiętaj, że termin ten jest jednocześnie terminem zapłaty ewentualnej dopłaty podatku.

Załóżmy, że w danym miesiącu przychód wyniósł 10 000 zł, a koszty uplasowały się na poziomie 3 000 zł. Dochód przed odliczeniami wynosi więc 7 000 zł. Dopóki narastająco od początku roku mieścisz się w pierwszym progu (do 120 000 zł), stosujesz stawkę 12%. W tym przykładzie zakładamy, że kwota wolna od podatku została już wykorzystana w poprzednich miesiącach. Od dochodu odliczasz zapłacone składki społeczne ZUS. Pamiętaj, że składki zdrowotnej na skali podatkowej nie można w żaden sposób odliczyć.

• Dochód: 7 000 zł

• Składki społeczne (duży ZUS): 1 788 zł

• Podstawa opodatkowania: 5 212 zł (po zaokrągleniu)

• Podatek (12%): 625 zł

• Zaliczka do zapłaty do urzędu skarbowego: 625 zł

Do najczęstszych pomyłek należą:

• pominięcie przychodu, za który nie wpłynęła jeszcze zapłata (liczy się data powstania przychodu, a nie data otrzymania należności – wyjątkiem jest metoda kasowa w PIT),

• zaliczanie do kosztów wydatków bez związku z działalnością,

• przeoczenie terminu zaliczki i powstanie odsetek za zwłokę,

• błędne rozliczenie składki zdrowotnej, która na każdej formie opodatkowania działa inaczej.

Większości z nich unikniesz, prowadząc ewidencję na bieżąco i pilnując kalendarza rozliczeń.

Wybór formy opodatkowania to decyzja, która wpływa na cały sposób rozliczania – i którą najlepiej podjąć świadomie już na starcie. Jeśli dopiero planujesz założenie biznesu, zarejestruj go przez wniosek o wpis do CEIDG na Firmove.pl, a zyskasz dostęp do przydatnych narzędzi, które pomogą Ci w wyborze. We wniosku wbudowano praktyczny kalkulator form opodatkowania, z którego pomocą przeanalizujesz różne scenariusze rozliczeń w ramach każdej z dostępnych form. Dzięki temu sprawniej porównasz opcje i świadomie podejmiesz decyzję.

Artykuł sponsorowany.

*1 https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/podmioty-gospodarcze-wyniki-finansowe/zmiany-strukturalne-grup-podmiotow/miesieczna-informacja-o-podmiotach-gospodarki-narodowej-w-rejestrze-regon-czerwiec-2026,4,114.html