16 czerwca 2026 r. w Generatorze Nauki GEN w Jaśle odbyła się uroczysta gala podsumowująca dziesiątą edycję Jasielskiej Ligi Naukowej z ORLEN-em. Podczas wydarzenia ogłoszone zostały wyniki konkursu, w którym udział wzięli uczniowie siedmiu szkół podstawowych z terenu Jasła. Zwycięstwo przypadło zespołowi konkursowemu ze szkoły podstawowej nr 12 w Jaśle. Uczniowie jasielskiej “Dwunastki” opracowali i skonstruowali pomoce edukacyjne do nauki fizyki. 

Jasielska Liga Naukowa z ORLEN-em” to program edukacyjny, który jest kontynuacją projektu wspieranego od 2013 r. przez Fundację i spółkę LOTOS, a od 2023 r. przez spółkę ORLEN (Fundacji ORLEN im. Ignacego Łukasiewicza). Do udziału w konkursie zaproszeni zostali uczniowie wszystkich jasielskich szkół podstawowych.

Celem dziesiątej edycji programu była popularyzacja nauk matematyczno-przyrodniczych (matematyka, fizyka, astronomia, biologia, chemia), technicznych (robotyka, mechatronika) i zastosowania nowych technologii w edukacji. Jubileuszowa edycja konkursu został zorganizowana w oparciu o nową, bardziej innowacyjną, a co za tym idzie atrakcyjniejszą z punktu widzenia uczniów i nauczycieli formułę. Rywalizacja została podzielona na dwa etapy. Wszystkie projekty zostały poddane ocenie już na etapie zgłoszeń. Do drugiego etapu zostało zakwalifikowanych 10 projektów, które uzyskały najwyższą ocenę komisji projektowej.

Tym razem, zadaniem zespołów konkursowych, które zgłosiły się do udziału w programie, było opracowanie autorskich modeli lub pomocy edukacyjnych, które z powodzeniem mogą służyć uczniom podczas zajęć szkolnych. Niektóre z nich już teraz pełnią tę rolę i są wykorzystywane podczas lekcji fizyki oraz chemii.

Zaletą programu jest również upowszechnienie modelu STEAM (Science, Technology, Education, Arts, Mathematics) oraz metody projektowej i badawczej w edukacji.

Nagroda główna, decyzją jury, w którego składzie znaleźli się m.in. przedstawiciele uczelni wyższych i instytutów badawczych, trafiła do uczniów Szkoły Podstawowej nr 12 w Jaśle z Oddziałami Integracyjnymi im. Ignacego Łukasiewicza w Jaśle. Zespół “Ciekawi świata” przygotował pomoce edukacyjne w postaci samodzielnie skonstruowanych urządzeń i zabawek fizycznych, które w prosty, atrakcyjny i praktyczny sposób pokazują zasady fizyki. Projekt zyskał też największe uznanie publiczności – uczestników Dnia Otwartego Jasielskiej Ligi Naukowej z ORLEN-em. Wydarzenie odbyło się 27 maja br.

Drugie miejsce przypadło zespołowi “Katalizatory” reprezentujący Szkołę Podstawową nr 1 w Jaśle. Uczniowie jasielskiej “Jedynki” opracowali i skonstruowali “ChemStation” – interaktywną stację edukacyjną, która pozwala uczniom na badanie właściwości cieczy takich jak: kwasowość (pH), temperatura czy przewodność. Na najniższym stopniu podium uplasował się zespół “GENeracja SP4 Jasło” z jasielskiej “Czwórki”. Efektem kilkumiesięcznej pracy uczniów jest gra komputerowa „GEN Przyszłości Jasła”, w której uczestnik przeprowadza miasto przez 5 epok rozwoju oraz lekcja o historii i energii – „Ścieżka Światła Łukasiewicza”.

W tym roku, komisja konkursowa przyznała jedno wyróżnienie. Otrzymali je trzecioklasiści ze Szkoły Podstawowej nr 4 w Jaśle. Zespół “Dzieciaki Segregaciaki” zaprojektował, a następnie opracował projekt pomocy edukacyjnej w postaci gry dydaktycznej, która pozwala kształtować świadomość ekologiczną poprzez praktyczne działanie. 

Na liście zespołów, które wzięły udział w konkursie znalazły się także:

• Jasło Orbita Team (Szkoła Podstawowa Nr 6 w Jaśle). Nazwa projektu: „JASŁO – MISJA ORBITA: kosmiczna mapa zmian miasta i łazik JASŁIK”. Pomoc edukacyjna którą opracował zespół pozwoli uczniom poznać znaczenie zjawiska zmian przestrzennych w czasie oraz technologii kosmicznych. Zespół wykorzystał archiwalne zdjęcia lotnicze miasta Jasła z 1941 r. oraz współczesne zdjęcia satelitarne do stworzenia mapy porównawczej po której w różnych misjach porusza się robotyczny łazik „JASŁIK”;
• DNAktywni Eksperci (Szkoła Podstawowa Nr 7 w Jaśle). Nazwa projektu: „Genetyka w praktyce: model DNA i aplikacja do symulacji dziedziczenia cech”. Zespół opracował pomoc edukacyjną oraz zestaw narzędzi dydaktycznych, które pomogą zrozumieć budowę łańcucha DNA, mechanizmy dziedziczenia cech i mutacji genetycznych w praktyczny i przystępny sposób;
• NEWTON BREAKERS – Mistrzowie Lepkości (Szkoła Podstawowa Nr 7 w Jaśle). Nazwa projektu: „Ciecz nienewtonowska – stanowisko do eksperymentów pokazujących zachowanie substancji o zmiennej lepkości”. Zespół opracował efektowną, ale jednocześnie dostępną dla każdego ucznia pomoc naukową, dzięki której można w praktyce obserwować zjawisko zmieniającej się lepkości cieczy;
• Mistrzowie miesięcy (Szkoła Podstawowa Nr 11 w Jaśle). Nazwa projektu: „Na tropie dwunastu miesięcy – gra podłogowa, matematyczno-przyrodnicza dla klas 1-3”. Zespół opracował pomoc edukacyjną – grę „podłogową”, która łączy naukę z działaniem, zabawą i obserwacją otaczającego świata;
• Kosmiczni Odkrywcy (Szkoła Podstawowa Nr 11 w Jaśle). Nazwa projektu: „Model faz Księżyca – zrozumienie zmian oświetlenia naszego naturalnego satelity”. Zespół opracował model umożliwiający obserwacje zmian oświetlenia powierzchni Księżyca, a tym samym zrozumienie faz naturalnego satelity Ziemi;
• Synergia GENius (Zespół Szkół Społecznych). Nazwa projektu: „Latające Laboratorium”. Zespół opracował pomoc dydaktyczną do lekcji matematyczno-przyrodniczych. Dzięki zastosowaniu zestawu czujników środowiskowych umieszczonych na dronie, powstało latające laboratorium, które umożliwia badanie jakości środowiska (powietrze, hałas, warunki mikroklimatyczne, itp.) w otoczeniu szkoły.

Każdy uczestnik konkursu, bez względu na decyzję jury, otrzymał nagrodę w postaci robota edukacyjnego. Uczniowie, którzy znaleźli się w składzie zwycięskich zespołów otrzymali dodatkowo głośniki i słuchawki bezprzewodowe.

Sukces uczniów to także realne wsparcie dla szkół. Placówka reprezentowana przez zwycięski zespół otrzyma 100 tys. zł na modernizację pracowni nauk matematyczno-przyrodniczych wraz z wyposażeniem. Szkoły, których zespoły zajęły drugie i trzecie miejsce otrzymały bony na zakupy wyposażenia szkolnej pracowni o wartości 30 i 20 tys. zł. 

Jasielska Liga Naukowa z ORLENEM to projekt edukacyjny realizowany i finansowany ze środków Darczyńcy – Fundacji ORLEN im. Ignacego Łukasiewicza oraz środków z budżetu Miasta Jasła.