piątek, 14 grudnia 2018, imieniny: Alfred, Izydor
Artykuły
Umieszcz - najstarsza wieś w naszym powiecie!
29 stycznia 2011 | Dział: Kultura i przegląd prasy | Region: Miasto Jasło

Umieszcz może szczycić się ponad 900 letnia historią i znacznym rozwojem społeczno-gospodarczym. Istniejące dokumenty w Bieczu, Jaśle i Krakowie jednocześnie stwierdzają, że Umieszcz jest jedną z najstarszych wsi w tym regionie.

Według W. Lubosia nazwę Umieszcz należy interpretować od staropolskiego Umiesz. Z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że osada Umieszcz powstała pod koniec XI w. Wskazuje na to dokument z lat 1123-1125. o Umieszczu pisze Jan Długosz, że należał do parafii Jasło, a był własnością klasztoru tynieckiego. W roku 1786 Umieszcz został odebrany zakonowi przez władze austriackie, sprzedały go wraz z innymi wsiami Aleksandrowi Gorayskiemu. Rodzina  Gorajskich była w posiadaniu Umieszcza do roku 1904, kiedy to Władysław Gorajski sprzedał wieś bankowi parcelacyjnemu. Później ziemie i budynki nabyli mieszkańcy Umieszcza. Po dawnych latach bogatej historii wsi pozostało niewiele pamiątek. Przetrwał dwór wybudowany w połowie XIX w, który w 1903 r został zamieniony na szkołę, a po wybudowaniu nowej szkoły niestety wyburzony zniknął  tym samym jeden z największych zabytków Umieszcza. Obecnie najstarszym zabytkiem wsi jest kapliczka przy drodze do Tarnowca.   Według  księdza   Sarny,   została   ona   wzniesiona   1723   roku. 

W kapliczce pierwotnie umieszczona była figurka św. Kajetana, która  później w roku 1982 padła łupem złodziei. Po dawnej figurce pozostało tylko pióro św. Kajetana, które zostało zgubione przez złodziei. W Umieszczu znajdował się również młyn wodny który według dokumentów z Archiwum Państwowego w Krakowie i w Jaśle istniał już w XII w. Młyn ten umieszczony był na Krzywym Potoku przy granicy z Glinikiem Polskim. Około roku 1650 młyn w Umieszczu został odkupiony od Benedyktynów  z  Tyńca  przez  Jana  Turku, a następnie przez rodzinę Trznadlów. Umieszcz był kilkakrotnie niszczony przez pożary niszczące znaczną cześć wsi. Po zakończeniu II wojny światowej zaczęto odbudowywać zniszczoną wieś po zatrzymanym tu na pół roku froncie. Wyremontowano drogę w kierunku Czeluśnicy. W 1950 r oczyszczono basen strażacki. Później przystąpiono do elektryfikacji wisi, a do roku 1972 zakończono prace związane z doprowadzeniem gazu. W 1976 przyciągnięto wodę z wodociągu do 65 gospodarstw. Dziś w Umieszczu mieszka 616 osób.

Historia oświaty

Umieszcz. Chłopi z Umieszcza kupili dwór i w 1903 r,   zorganizowali   w  nim szkołę.   Zakupiono   także   ogród,   gdzie   starsza   młodzież    uczyła   się    sadzenia i szczepienia drzew owocowych. Założono też przy szkole szkółkę drzewek. Kierownik szkoły prowadził wzorcowe gospodarstwo rolne. Posiadał pasiekę, uprawiał jarzyny, w czym pomagali mu starsi uczniowie. Zachęcał uczniów do czytania prasy rolniczej. W świetlicy szkolnej odbywały się zebrania koła młodzieży, organizowano kursy gotowania, szycia, odbywały się przedstawienia. Po zakończeniu II wojny światowej naukę wznowiono w kwietniu 1945 r.

W roku 1953/1954, w Umieszczu powstała siedmioklasowa szkoła podstawowa. W zależności od liczby dzieci obniżano lub podwyższano stopień organizacyjny szkoły. W roku 1992 powołano Społeczny Komitet Budowy Szkoły, co zaowocowało nowym budynkiem szkolnym, w którym obecnie mieści się szkoła podstawowa i gimnazjum do którego uczęszcza młodzież z Umieszcza, Wrocanki, Gąsówki i Czeluśnicy. 

Lukasz Michalski 

 

 

Liczba odsłon: 4649


nick:
*

Portal nie ponosi odpowiedzialności za treści komentarzy. Odpowiedzialność za swoje komentarze ponosi Użytkownik. Redakcja ma prawo do usuwania i redagowania komentarzy, które zawierają wulgaryzmy i obrażają osoby trzecie.
Komentarz zostanie dodany po akceptacji moderatora.

:)
:]
:(
:D
Cool
Uśmiech
:|
;P
:<
:o
Love
;)
Co?
:/
:P
:[
Ziew
:*
Tak
Nie
Brak komentarzy
Mapa powiatu jasielskiego
Najnowsze artykuły
Miłość szuka mieszkania – spektakl teatralny w MDK
14 grudnia 2018
Teatr Epicentrum wraz z Młodzieżowym Domem Kultury w Jaśle serdecznie zapraszają na spektakl teatr..
© Wirtualne Jasło - Wszelkie prawa zastrzeżone 2018